کم خونی یان نائاسایی لە ژمارە و کارکردنی ژەمایەڵە سوورەکان یەکێکە لەو کێشە پزیشکییە باوەکان کە لە جیهاندا زۆر جار دەبینرێت. ئەم ناکوکییە لە وەختی دروست دەبێت کە خوێن ناتوانێت ئۆکسیجینی پێویست بگەیەنێت بۆ خانە و ئەندامەکانی لەش. بەپشتیوانی زانیاری پزیشکی و پەیرووی ڕاهێنانە تایبەتی، دەتوانرێت کەمخوێنی بە شێوەیەکی باش چارەسەر بکرێت. ماڵپەڕی دوکتۆر گیان بە شێوەیەکی ورد هەموو شتە گرنگەکان دەخاتە بەر هەڵبژاردنەکان بۆ چارەسەرکردنی کەمخوێنی.
١- دەرکەوتنی هۆکاری سەرەکی
سەرەتا، دەتوانرێت بڵێین گرنگترین هەنگاو بۆ چارەسەرکردنی کەمخوێنی، ناساندنی هۆکاری سەرەکییە. کەمخوێنی جیاوازەکان هەیە:
- کەمبوودی ئاسێ (Iron deficiency anemia)
- کەمبوودی B12
- کەمبوودی فۆلات
- کەمهەبوونی ژەمایەڵە سوورەکان بەھۆی نەخۆشییە دیکە
- کێشە جەستەیی لە خوێنسازیدا
دیاریکردنی هۆکار گرنگە چون دەبێ چارەسەر پەیوەندیدار بێت بە هۆکاری خۆی، نەک چارەسەرێکی گشتی.
٢- چارەسەرکردنی کەمخوێنی بەهۆی کەمبوودی ئاسێ
زۆربەی کەسان بەهۆی کەمبوودی ئاسێ تووشی کەمخوێنی دەبن. بەپشتیوانی زانیاری پزیشکی، پزیشکان زۆرجار ڕاژەی ئاسێ پێشنیار دەکەن، هەمان کات جگە لۆک کردنی خواردنە خوێندەرستەکان. خواردنی گوشت، جەگری ماری، سپیناج، سۆز، عدس، نەخۆش، توماتی و دانەوە گەندەوارەکان دەتوانن ئاسێ زیاد بکەن. هەروەها، خۆردنی ڤیتامین C دەتوانێت وەرگرتنی ئاسێ باشتر بکات.
لە ماڵپەڕی دوکتۆر گیان بەتفصیل باس دەکرێت چۆن ڕێژەی خواردن بەباشی دابنرێت بۆ زیادکردنی ئاسێ.
٣- چارەسەرکردنی کەمبوودی B12 و فۆلات
ئەگەر هۆکاری کەمخوێنی بگەڕێتەوە بۆ کەمبوودی B12 یان فۆلات، پزیشک زۆرجار ڕاژە یان دەرمانی تایبەتی دەنووسێت. کەسانی گوشتنەخۆر بەتایبەتی دچار ئەم جۆرە کەمخوێنی دەبن، بۆیە پێویستە خواردنی ئەو ڤیتامینانە زیاد بکرێت. ناوەڕۆکی زانیاری پزیشکی لەم بابەتەدا دەڵێت ئەوەی بەرزکردنەوەی ڤیتامین B12 گرنگە بۆ پێشگری لە خستبون، سەرگیژی و کێشەی ئەندامی ئەسەبی.
٤- چارەسەرکردنی کەمخوێنی بە سەردانبە پزیشک و چاودێری درێژخایەن
لە تێکەڵکردنەکانی دوکتۆر گیان باس دەکرێت کە کەمخوێنی دەتوانێت نیشانە باوەکانی وەک ئاوسانبوون، خستگی زۆر، سووکبوونی پوست و لەبەردان هەبێت. بۆیە، سەردانی پزیشک گرنگە بۆ وەستاندنی دۆخەکە و دیاریکردنی جۆری چارەسەر.
پزیشک دەتوانێت خوێنتان ببیندرێت، تاقیکردنەوە بنێریت و دەرمان بگوازێت. چاودێری پزیشکی پەیوەندیدار گرنگە چون کەمخوێنی لەوانەیە پەیوەندیدار بێت بە نەخۆشی دیکە.
٥- ڕاهێنان و گۆڕینی ژیانبابەت
بەپشتیوانی زانیاری پزیشکی، هەندێک رێکار دەکرێن پێشنیار بکرێن بۆ چارەسەرکردنی کەمخوێنی:
- خەو بە هێمن و گونجاو
- خۆردنی خواردنی پڕلێو و پڕئاسێ
- دوورکەوتن لە چای و قاوە لەم کاتانەدا کە ڕاژە دەتخوێندرێت
- ئەنجامی وەرزشێکی نرمی ئاوایی
- چاودێری نیشانەکان بە شێوەیەکی هەفتانە
خاڵی کۆتایی
کەمخوێنی گرنگە چارەسەر بکرێت، چون دەتوانێت لە پێش کەوتن بگاتە کێشەیە گەورەتر. بەپشتیوانی زانیاری پزیشکی و ڕێبەری دوکتۆر گیان، دەتوانیت باشترین چارەسەر بۆ دۆخت دیاری بکەیت و خۆت بپارێزیت لە کێشەدانی درێژخایەن.
- ۰۴/۰۹/۰۵