میگرێن یان شەقیقە چییە؟

میگرێن (شەقیقە) یەکێکە لە نەخۆشییە سەردەردی تایبەتمەند و زۆر شایع کە کاریگەری زۆر لە ژیانی ڕۆژانە دەهێنێت. ئەو سەردەردە ناوازە، توندە و زۆرجار لە یەک لای سەریدا دەدەرێت، بەهۆی ئەوەش “شەقیقە” دەگوترێت. میگرێن پێکهاتووە لە گورتربوونی ئەندامی دەروونی سەر، دۆخێکی تەنیشتی دەروونی، هەرەشەی ژینەکیمیا و گۆڕانکاری لە ڕەگەزی خوێن‌گواستنەوەکان.

نیشانەکانی میگرێن

میگرێن تەنها سەردەرد نییە، بەڵکو نیشانەکانی تریش هەیە کە پێش یان لەکاتی سەردەرددا دەبینرێن:

• سەردەردی توند، زۆرجار لە یەک لا
• چلپی سەر (درێژدار و دڕند)
• تیژبوونی ڕوناکی، دەنگ و بۆن
• ته‌ووشبوون و قی کردن
• تیرەبوونی باصیرتەوە یان بینینی شەمەکانی ڕووناک (Aura) پێش سەردەرد
• کەمتربوونی توانای کارکردن و سەقامگیری

هۆکاری میگرێن

هۆکارەکانی جوان ناڕوونی پێویستی بە پشکنینی زانستی هەیە، بەڵام زۆرجار بەو شتانەوە دەستیان پێدەکات:

• گۆڕانکاری هۆرمۆن
• زەحمەت، دڵتەنگی و استرسی زۆر
• خواردنی تەواوێت (چوکۆلات، پەنیرە تۆخ، نوشابە)
• خوێندکاربوون یان نەخەوتن
• گۆڕانی جۆڵەوای (هەوا)
• رۆشنایی توند یان دەنگی بەرز

چۆنیەتی چارەسەرکردن

چارەسەرکردن لە دوو بەش پێکهاتووە: کەمکردنەوەی دەرد و مەرج گرتنەوەی ناوچەکانی دەروونی.

• دەرمانەکانی تێکەڵکاری (مثل NSAIDs)
• دەرمانی تایبەت بۆ میگرێن (Triptans)
• خەوتنی بەهێز و ڕێک، نان‌خۆری بەڕێوبەری
• خاوەنی نیشانەکان و تەنکەرەکانی هەناسە

کاتێک دەبێت بۆ دکتۆر بریتسە بری؟

ئەگەر سەردەردەکان لە کاتێکی درێژدا بگرن، یان هەر شتێک تری نوێ بێت، باشە ڕەچاوکردنی دکتۆر بکەیت، بۆ دەستنیشانکردنی هۆکاری سەرەکی.