پووکانەوەی ئێسک یەکێک لە باوترین نەخۆشییە درێژخایەنەکانی کۆئەندامی ئێسکی مرۆڤە کە بە هێواشی و بەبێ بوونی نیشانەیەکی دیار گەشە دەکات و دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی چڕیی و بارستایی ئێسکەکان. ئەم نەخۆشییە نەک تەنیا لە بەساڵاچوواندا مەترسیی شکانی ئێسکەکان زیاد دەکات بەڵکوو دەتوانێت تەمەنی مامناوەندیش تووش بکات. پووکانەوەی ئێسک بە “نەخۆشیی بێدەنگ”یش ناسراوە لەبەر ئەوەی ئەم نەخۆشییە دەتوانێت ساڵانێکی زۆر بەبێ بوونی ئازار یان نیشانەیەکی تایبەت تووشی کەسێک ببێت. دەرەنجامەکەی دەتوانێت شکانی مەترسیداری ئێسک بێت کە دەبێتە هۆی سنوورداربوونی جووڵە، لەکارکەوتنی هەمیشەیی، مانەوەی زۆر لە نەخۆشخانەکان و تەنانەت مەرگیشی بە دواوە بێت.
بە پێی ئاماری ڕێکخراوەی تەندروستیی جیهانی (WHO)، دوای ٥٠ ساڵی لە هەر سێ ژن یەک ژن تووشی شکانی ئێسک بە هۆی پووکانەوەی ئێسک دەبێت لە حاڵێکدا ئەم ئامارە بۆ پیاوان یەک لە پێنجە. ئەگەرچی ئەم نەخۆشییە زیاتر لەگەڵ تەمەنی سەرەوە لە پێوەندیدایە بەڵام هۆکارگەلی تری وەک خۆراکی ناتەندروست، شێوەژیانی کەمجووڵە، بەکارهێنانی جگەرە و هەندێک نەخۆشیی بنەڕەتیش دەتوانن پڕۆسەی ئەم نەخۆشییە خێراتر بکەنەوە. خاڵی گرینگ ئەوەیە ئەگەر پووکانەوەی ئێسک خێرا دەستنیشان بکرێت بە ئاسانی کۆنترۆڵ دەکرێت.
لەم بابەتەدا هەوڵ دەدەین بە ڕوانینێکی زانستییانە و گشتگیرەوە نەخۆشیی پووکانەوەی ئێسک بخەینە بەر باس و هۆکارەکان، نیشانەکان، ڕێگاکانی دەستنیشانکردن، ڕێگاکانی پێشگرتن، چارەسەرکردن و شێوەژیانی تەندروست بۆ ئێوەی خوێنەر ڕوون بکەینەوە.
پووکانەوەی ئێسک چییە؟
ئێسک پێکهاتەیەکی زیندوو و چالاکە. لە نێو ئێسکدا بەردەوام پڕۆسەی لەناوچوون و دروستبوونی خانەکانی ئێسک ڕوو دەدەن، بەڵام کاتێک خێرایی لەناوچوونی خانەکان لە خێرایی دروستبوونی خانەکان زیاتر بێت، دۆخێک بە ناوی “پووکانەوەی ئێسک” دروست دەبێت. ئێسکەکانی لەش لەم حاڵەتدا مەترسیی شکانیان لە سەر دەبێت و کونە وردەکانی ناو پێکهاتەی ئێسک گەورەتر دەبنەوە و توانایی هەڵگرتنی کێش و گوشاریان لە دەست دەدەن.
پرسیارە باوەکان سەبارەت بە پووکانەوەی ئێسک
- ئایا پووکانەوەی ئێسک بە تەواوەتی چارەسەر دەکرێت؟
لە زۆربەی حاڵەتەکاندا کۆنترۆڵ دەکرێت، بەڵام پێویستە بەدواداچوونێکی زۆری بۆ بکرێت.
- ئەو کەسانەی قەڵەون تووشی پووکانەوەی ئێسک نابن؟
ئەگەرچی کێش زەختێکی ئەرێنی دەخاتە سەر ئێسک، بەڵام چەوری زۆر هەوکردنی سیستەمیک دروست دەکات و دەبێتە هۆی پووکانەوەی ئێسک
- ئایا تەواوکەرەکان، جێگەی خواردن دەگرنەوە؟
نەخێر؛ بەکارهێنانی تەواوکەرەکان ئەگەر لە جەستەدا کەم بن پێویستە، بەڵام ناتوانن جێگرەوەی خواردنی تەندروست بن.
کۆباس
پووکانەوەی ئێسک نەخۆشییەکی بێدەنگ بەڵام جددی و مەترسیدارە، ئەم نەخۆشییە تەنیا کێشەی بەساڵاچووەکان نییە بەڵکوو شێوە ژیانی ئەوڕۆیی وایکردووە گەنجانیش تووشی ئەم نەخۆشییە بن. هەواڵە خۆشەکە ئەوەیە پووکانەوەی ئێسک کۆنترۆڵ دەکرێت و ئەگەر خێرا دەستنیشان بکرێت و خواردن و شێوەژیانی کەسەکە چاک بکرێت دەتوانین لە لێکەوتەکانی پێشگیری بکەین. فێرکاریی گشتی، پشکنینی گونجاو لە کاتی گونجاودا و چاککردنی عادەتەکانی ڕۆژانە چەکی ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ ئەم نەخۆشییەن.
- ۰۴/۱۰/۰۴